Bir odanın ısı ihtiyacı belirlendikten sonra sıra bu ihtiyacı karşılayacak radyatörün seçilmesine gelir. Bu aşamada sık sorulan sorular genellikle "2.500 kcal/h için kaç dilim gerekir?", "30 m² odaya kaç dilim radyatör gerekir?" veya "20 dilim alüminyum radyatör kaç kcal/h verir?" şeklindedir.
Bu soruların cevabı, kullanılacak radyatörün modeline ve dilim başına ısı kapasitesine göre değişir.
Aşağıdaki örneklerde 60 cm yüksekliğinde ve ΔT60 koşulundaki üç alüminyum radyatör modeli üzerinden hesaplama yapacağız:
| Model | Dilim genişliği | Dilim başına kapasite |
|---|---|---|
| Nuuq | 5 cm | 90 kcal/h |
| Belvedere | 8 cm | 131 kcal/h |
| Manarola | 10 cm | 140 kcal/h |
Bu değerlerle yapılacak hesapların amacı, radyatör kapasitesinin dilim sayısına nasıl dönüştürüldüğünü göstermektir. Gerçek bir uygulamada öncelikle odanın ısı ihtiyacının doğru şekilde belirlenmesi gerekir.
Isı ihtiyacının 2.500 kcal/h olduğunu bildiğimiz bir oda için gerekli dilim sayısını hesaplamak oldukça kolaydır. Isı ihtiyacını, seçilen radyatörün bir diliminin kapasitesine böleriz.
| Model | Hesap | Gerekli dilim |
|---|---|---|
| Nuuq | 2.500 ÷ 90 | 28 dilim |
| Belvedere | 2.500 ÷ 131 | 20 dilim |
| Manarola | 2.500 ÷ 140 | 18 dilim |
Sonuçlar yukarı yuvarlanmıştır. Böylece radyatörün toplam kapasitesi ihtiyaç duyulan değerin altında kalmaz.
Bu kez örnek ısı ihtiyacını 3.000 kcal/h olarak ele alalım.
| Model | Hesap | Gerekli dilim |
|---|---|---|
| Nuuq | 3.000 ÷ 90 | 34 dilim |
| Belvedere | 3.000 ÷ 131 | 23 dilim |
| Manarola | 3.000 ÷ 140 | 22 dilim |
Burada da aynı sonuç ortaya çıkıyor: ısı ihtiyacı aynı olsa bile radyatör modeline göre gereken dilim sayısı değişiyor.
Bu sorunun da tek bir cevabı yoktur. Çünkü 20 dilimlik radyatörün hangi model olduğu bilinmeden toplam kapasite hesaplanamaz.
60 cm yüksekliğindeki örnek modellerimiz üzerinden hesapladığımızda:
| Model | Hesap | 20 dilim kapasitesi |
|---|---|---|
| Nuuq | 20 × 90 | 1.800 kcal/h |
| Belvedere | 20 × 131 | 2.620 kcal/h |
| Manarola | 20 × 140 | 2.800 kcal/h |
Bu nedenle "20 dilim radyatör" ifadesi tek başına radyatörün kapasitesini tanımlamaz. Model bilgisi de gereklidir.
Örneğin bir odanın hesaplanan ısı ihtiyacının 1.500 kcal/h olduğunu düşünelim.
| Model | Hesap | Gerekli dilim |
|---|---|---|
| Nuuq | 1.500 ÷ 90 | 17 dilim |
| Belvedere | 1.500 ÷ 131 | 12 dilim |
| Manarola | 1.500 ÷ 140 | 11 dilim |
Örneğin 1.500 kcal/h ihtiyacı olan bir oda için Manarola'da 11 dilim yeterli olurken, aynı kapasiteye ulaşmak için Nuuq'da daha fazla dilim gerekir.
30 m² bir oda için yalnızca metrekare bilgisine bakarak kesin bir dilim sayısı vermek doğru değildir. Ancak önceki yazımızdaki yaklaşımı kullanarak örnek bir senaryo oluşturabiliriz.
İstanbul'da yeni, ara katta ve orta-iyi yalıtımlı bir binada bulunan 30 m² bir oda için örnek olarak 3.000 kcal/h ısı ihtiyacı kabul edelim.
| Model | Yaklaşık dilim sayısı |
|---|---|
| Nuuq | 34 dilim |
| Belvedere | 23 dilim |
| Manarola | 22 dilim |
Buradaki 3.000 kcal/h değeri örnek bir kabuldür. Gerçek ısı ihtiyacı odanın bulunduğu kat, cephe, yalıtım, pencere alanı ve diğer yapı özelliklerine göre değişebilir.
40 m² gibi büyük bir yaşam alanında radyatör seçerken toplam ısı ihtiyacının yanı sıra radyatörün yerleştirileceği duvar uzunluğu da önem kazanır.
Örneğin 40 m² salon için 4.000 kcal/h civarında bir ısı ihtiyacı olduğunu varsayalım.
| Model | Hesap | Gerekli dilim |
|---|---|---|
| Nuuq | 4.000 ÷ 90 | 45 dilim |
| Belvedere | 4.000 ÷ 131 | 31 dilim |
| Manarola | 4.000 ÷ 140 | 29 dilim |
Bu kadar yüksek kapasite gereken alanlarda radyatörün tek bir noktaya yerleştirilmesi yerine, mekanın özelliklerine göre birden fazla radyatöre bölünmesi de değerlendirilebilir.
100 m² bir ev için "toplam kaç dilim gerekir?" sorusu, tek bir oda için yapılan hesaptan farklıdır. Çünkü evin farklı odalarının ısı ihtiyaçları aynı değildir.
Örneğin 100 m² bir evin toplam ısı ihtiyacını örnek olarak 8.000 kcal/h kabul edelim.
Bu toplam değeri radyatör kapasitesine çevirdiğimizde:
| Model | Hesap | Toplam yaklaşık dilim |
|---|---|---|
| Nuuq | 8.000 ÷ 90 | 89 dilim |
| Belvedere | 8.000 ÷ 131 | 62 dilim |
| Manarola | 8.000 ÷ 140 | 58 dilim |
Ancak bu rakamları evin tamamına tek bir radyatör olarak uygulamak doğru değildir. Örneğin salon, yatak odası, çocuk odası ve diğer alanların ısı ihtiyaçları ayrı ayrı hesaplanmalı ve radyatörler bu ihtiyaçlara göre dağıtılmalıdır.
Üç farklı model arasındaki kapasite farkını görmek için aynı 2.000 kcal/h ihtiyacını kullanalım.
| Model | Dilim başına kapasite | Hesap | Gerekli dilim | Toplam kapasite |
|---|---|---|---|---|
| Nuuq | 90 kcal/h | 2.000 ÷ 90 | 23 | 2.070 kcal/h |
| Belvedere | 131 kcal/h | 2.000 ÷ 131 | 16 | 2.096 kcal/h |
| Manarola | 140 kcal/h | 2.000 ÷ 140 | 15 | 2.100 kcal/h |
Bu örnek, radyatör seçiminde neden yalnızca "kaç dilim?" sorusunun yeterli olmadığını açıkça gösterir. Aynı ısı ihtiyacını karşılamak için seçilen modele göre radyatörün toplam dilim sayısı değişebilir.
Yaklaşık hesap yapmak mümkün olsa da, gerçek bir uygulamada doğrudan metrekare üzerinden karar vermek doğru yaklaşım değildir.
Örneğin 30 m² iki farklı odanın ısı ihtiyacı aynı olmayabilir. Biri ara katta ve iyi yalıtımlı olabilirken diğeri çatı katında, kuzey cephede ve daha fazla pencereye sahip olabilir.
Bu nedenle radyatör seçiminin en sağlıklı yolu önce oda bazında ısı ihtiyacını belirlemek, ardından bu ihtiyaca uygun radyatör kapasitesini hesaplamaktır.
Odanızın özelliklerini girerek daha ayrıntılı bir sonuç almak için Tetrad Isı İhtiyacı Hesaplama sayfasını kullanabilirsiniz.
Radyatör kapasitesi hesaplanırken temel mantık oldukça basittir:
Gerekli dilim sayısı = Isı ihtiyacı ÷ Dilim başına radyatör kapasitesi
Ancak bu hesabın doğru sonuç vermesi için başlangıçtaki ısı ihtiyacının da doğru belirlenmesi gerekir.
Bu nedenle 1.500, 2.500 veya 3.000 kcal/h gibi bilinen bir ısı ihtiyacından radyatör seçmek kolayken, yalnızca "30 m² odaya kaç dilim?" sorusundan hareket etmek daha yaklaşık bir sonuç verir.
Radyatörün modeli, dilim genişliği, dilim başına kapasitesi ve çalışma koşulları birlikte değerlendirildiğinde çok daha doğru bir seçim yapılabilir.